+10 °С
Болотло
TelegramVKOKTikTok
Бөтә яңылыҡтар
Өлкәндәр ижады
9 Август , 11:05

Шатморат ҡыҙыҡ-мыҙыҡтары — 2

Сәләм  — хат 

Шатморат ҡыҙыҡ-мыҙыҡтары  — 2
Шатморат ҡыҙыҡ-мыҙыҡтары — 2

Көнөндә урап ҡайтырмын, тип юлға сыҡҡайным. Бәндә бире уҡый, шайтан кире уҡый, тигәндәй, бер ҙә уйлағанса килеп сыҡманы, тотҡарландым.
Ҡайтыуыма өҫтәлдә яҙыу ята.
«Һаумы, яҙыусы ағай!
Ҡыҙыҡ-мыҙыҡтарымды баҫтырып сығарғанығыҙ өсөн рәхмәт. Иптәштәрем дә, уҡытыусыларыбыҙ ҙа, атай-әсәйҙәребеҙ ҙә көлә-көлә уҡыны. «Круто! Көлә торғас, эсебеҙ ҡатып бөттө», – тинеләр. Мәктәптә онотҡанда бер сығарылған стена гәзитенә лә күсереп баҫтылар.
Төптәнерәк уйлап ҡараһаң, ҡыҙыҡ-мыҙыҡтар кешеләрҙең кәйефен күтәрергә уйлап табыл­ған бит инде. Ә минең менән киреһенсә булды, буғай. Ниңә ҡулыма авторучка алдым икән, тигән көнгә лә төшкөләнем. Патому (хатта шулай яҙылған, дөрөҫө: потому. – Ф. М.) что, малайҙар­ҙың һәм ҡыҙҙарҙың ҡайһылары: «Ниңә мине яҙҙың, үҙеңде бел!» – тип бәйләнде. Икмәк шүрлегемә менеп төшөргә лә йыйындылар. Менмәйерәк торһондар, үҙҙәренең ҡабырғаларын һанаясаҡмын. Мине беләһегеҙ.
Уҡыуым малайҙарса (бер дәрестә «икеле» сәпәп йәнгә тей­һәләр, икенсеһендә «бишле» ҡуйып осондоралар), тәртип тә баш­ҡаларға өлгө итеп ҡуйыр­лыҡ түгел. Буйым үҫһә лә, аҡылым үҫмәне, буғай (әсәйем һүҙҙәре).
Яҙыусы ағай, мин әле лә ҡыҙыҡ-мыҙыҡтар яҙыуҙы дауам итәм. Зөлфәт менән шуларҙы алып килгәйнем. Уйым ҡулығыҙға тоттороу ине. Өйҙә булманығыҙ. Был юлы дәфтәргә яҙманым, компта йый­ҙым. «Күп һүҙҙәр танылмай», тип мыжыйһығыҙ бит. Эшегеҙҙе саҡ ҡына булһа ла еңеләйткем килде. Ҡыҙыҡ-мыҙыҡтарымдың иҫәбе-һанына сығырлыҡ түгел, кәрәк, тип тапҡандарын үҙегеҙ һайлап алығыҙ. Рөхсәт итәм. Онотмаҫ борон маҡтанып та алайым әле, ҡыҙыҡ-мыҙыҡтарҙы йыйырға миңә синыфташтарымдан тыш, таныш түгел кешеләр ҙә помагать (хатта шулай яҙылған, дөрөҫө: помогать. – Ф. М.) итә.
Осрашып, күҙгә-күҙ ҡарап һөйләшә алмауыбыҙ үкенесле. Һау булығыҙ! Шатморат.
P.S. Зөлфәттән дә сәләм».
Флешкалағы тексты ҡағыҙға күсерҙем дә бар донъямды онотоп, эшкә тотондом.

Мин кемгә оҡшағанмын?

Мин кемгә оҡшағанмын?
– Ейәнкәйем, ниңә илайһың? – тип һорай өләсәй.
– Әсәй атайға, һин – фил, тине, ә атай әсәйгә, һин – тауыҡ, тип яуап бирҙе.
– Шунан?
– Мин кем булам һуң, ә?!
* * *
Психотерапевт әсә менән улын тәрбиәләү тураһында әңгәмәләшә:
– Һеҙ уны бик ҡаты тотаһығыҙ, ахыры?
– Юҡсы...
– Исемең кем, тип һорағас, ул: «Радик, ауыҙыңды яп!» – тип яуап бирҙе.
* * *
Өләсәй ейәне менән автобуста китеп бара.
– Өләсәй, һиңә нисә йәш?
Ул яуаптан ҡасмаҡсы була. Ейән:
– Һин тәүге һанды ғына әйт.
– Алты.
– Ә икенсеһе?
– Дүрт.
– Ә өсөнсөһө?..
* * *
– Һинең олатайыңа нисә йәш?
– Белмәйем, ул беҙҙә әллә ҡасандан бирле йәшәй.
* * *
– Беҙҙең Рөстәм нисек? – тип һорай әсә яңы күршенән.
– Мөләйем һәм тәрбиәле бала, тик... ул мине доктор, тип уйланы, шикелле.
– Ниңә улай тиһегеҙ?
– Мин ингәс, ул миңә телен күрһәтте.
* * *
– Әсәй, беҙгә ниндәйҙер ағай килде.
– Уға нимә кәрәк?
– Бассейн төҙөргә аҡса йыя. Уға нимә бирергә?
– Өс күнәк һыу сығарып бир.
* * *
– Атай, һиңә ярҙам кәрәкмәйме?
– Кәрәк.
– Әсәй, атайға ярҙам ит әле.
* * *
Рәмил менән атаһы зоопаркта арыҫлан ултырған ситлек янында тора.
– Атай, – ти Рәмил, – әгәр арыҫлан ситлеген ватып, һине ашап ҡуйһа, миңә өйгә ниндәй автобус менән ҡайтырға?
* * *
Улым менән самолётта осабыҙ. Ултырып бара торғас, ул ялҡып китте, шикелле, стюардессанан кабинаны күрһәтеүен һораны. Йөрөп килгәс, күргәндәрен ҡыс­ҡырып һөйләргә кереште:
– Унда ағайҙар рулде тотмай, һыра эсәләр. Апай миңә самолётты йөрөтөргә рөхсәт итте. – Хәйләкәр йылмайып: – Ә мин ул күрмәгәндә бер төймәгә баҫтым, – тип өҫтәне.
Үс иткәндәй, шул мәл самолёт һауа соҡорона эләкте. Пассажир­ҙарҙың йөҙөн күрһәгеҙ икән! Улар улымдың хәйләкәр, уйлап сығарыуға маһир икәнен белмәй шул әле.
* * *
– Өләсәй, араға ҡара бесәй үтеү нисек була ул?
– Бындай мәғәнәһеҙ һорау башыңа ҡайҙан килде?
– Бәй, сәй эскәндә үҙең әсәйемә: «Зариф менән Зарифаның араһына ҡара бесәй үткән», – тинең. Ә уларҙың бесәйе аҡ...
* * *
– Улым, кәнфитте күп ашама, тештәрең төшөр.
– Әсәй, улар – һөт тештәре, былай ҙа төшәсәк.
* * *
Балалар стоматологияһы клиникаһы янындағы туҡталышта торам. Клиниканан дүрт йәшлек ҡыҙын күтәргән ир сыҡты. Ҡыҙ аҡырып илай, атаһының тыныс­ландырырға теләүенә иғтибар ҙа итмәй:
– Бөттө, бөттө, ҡәҙерлем. Баш­ҡаса докторға бармайбыҙ, тештәрең ауыртмай. Ниңә юҡҡа илай­һың?
Шунда ҡыҙ ҙа, илауынан туҡтап, телгә килде:
– Бы-ы-ймаларҙы онот­то-о-оҡ!
* * *
Биш йәшлек улым күрше бүлмәлә әсәһе менән бәхәсләшә.
– Әсәй, һин икенсе малай янына кит, ә беҙ атайым менән ҡалабыҙ.
– Һеҙ минһеҙ астан үләсәкһегеҙ.
– Үлмәйбеҙ. Атайым миңә макарон бешерәсәк.
– Ул бешерә белмәй.
– Рецебын ҡалдыр.
* * *
– Рауза апай, – тип ҡунаҡтың ҡаршыһына йүгерә Рәшиҙә. – Килеүең һәйбәт булды әле. Хәҙер беҙҙә тулы бәхет буласаҡ.
– Ниңә улай тип уйлайһың?
– Атайым, һин беҙгә йыйыныуыңды белгәс: «Тулы бәхет өсөн беҙгә ул ғына етмәй ине», – тине.
* * *
– Өләсәй, ни өсөн ҡоштар ҡанатлы? – тип һорай Әнисә.
– Ҡанатһыҙ улар матур булмаҫ ине.
– Өләсәй, улайһа, ниңә һинең ҡанаттарың юҡ?
* * *
Өс йәшлек Ишмырҙа әсәһенең яңы тыуған һеңлеһен имеҙгәнен күҙәтә.
– Әсәй, ни өсөн икәү? Береһе – йылы, икенсеһе һыуыҡ һөт өсөнмө?
* * *
Ейән һыуыҡ тейҙереп йүтәлләй. Өләсәһе уға өйрәтә:
– Әнүәр, йүткергәндә ауыҙыңды устарың менән ҡапла.
– Ҡурҡма, өләсәй, минең тештәрем һинеке һымаҡ осоп сыҡмаясаҡ!
* * *
– Өләсәй, әйҙә беҙҙең менән уйнарға. Беҙ зоопарктағы айыу­ҙар булып уйнайбыҙ.
– Мин нишләрмен һуң?
– Һин айыуҙарға кәнфит ырғытыусы әбей булырһың.
* * *
Башҡаларҙың балалары бала кеүек, ә минеке? Малайҙар һәм ҡыҙҙар магазинда ата-әсәләренән йә уйынсыҡ, йә чупа-чупс таптыра. Ә минең улым донъя яңғыратып: «Әсәй, тиҙерәк икмәк ал!» – тип ҡысҡырҙы.
Бөтә ғәм алдында оятлы итте.
* * *
– Әсәй, мин кемгә оҡшағанмын? – тип һорай Исмәғил әсәһенән.
– Миңә, улым.
– Ә һин кемгә оҡшағанһың?
– Һинең өләсәйеңә, әлбиттә.
– Ә өләсәй кемгә оҡшаған?
– Ҡарт өләсәйеңә.
– Аңламаным, әсәй, нимә беҙ барыбыҙ ҙа матрёшкалар һымаҡ бер төрлөмө ни?
* * *
– Улым, шәлемде ҡояшҡа элеп ин әле, – тип үтенә өләсәһе Солтанғолдан.
Малай шәлде алып сығып китә лә бер аҙҙан кире тотоп инә.
– Ниңә элмәнең? – тип һорай өләсәһе.
– Ҡояшҡа буйым етмәне, – тип яуап ҡайтара Солтанғол.
* * *
– Әсәй, уйланым: мин барыбер космонавт буласаҡмын! Үҫкәс, кәләш аласаҡмын бит инде, ә ул гел эш ҡушасаҡ: балаҫтарҙың саңын һурҙыр, өйҙө йыйыштыр, сүп биҙрәһен сығарып түк, магазинға барып кил, һауыт-һабаны йыуып ҡуй... Ә мин бер ни ҙә эшләй алмайым, сөнки йыһандамын!
* * *
Ҡыш көнө кескәй Гөлбәҙәр өйҙәрендә күңелһеҙ генә ултыра. Әсәһе уға:
– Ниңә бойоҡһоң, балам? – ти.
Ә Гөлбәҙәр:
– Өләсәйем йәй көнө еләккә алып барам, тигәйне. Ҡыш көнө лә йәй булмағанына ҡайғырам, – ти.
* * *
– Рөстәм, һинең ҡустың бармы?
– Бар.
– Нисә йәштә?
– Ике айлыҡ ҡына әле. Гел илай ҙа илай.
– Ниңә илай һуң?
– Телевизор күрһәтмәгәнгәлер. Боҙолоп ҡуйҙы бит...
* * *
– Мин дә һинең менән барам әле, – ти Мәүлетбай баян күтәреп туйға йыйыныусы атаһына.
– Нишләрһең һуң һин туйҙа?
– Бөтәһен дә хәтерҙә ҡалдырып барырмын.
– Был ниңә кәрәк?
– Иртәгәһен һиңә һөйләр өсөн. Туйҙан һуң үҙең гел, бер ни ҙә хәтерләмәйем, тиһең бит.
* * *
– Олатай, яуызлыҡҡа изгелек менән яуап бирергә кәрәк, тиҙәр. Шул дөрөҫмө?
– Дөрөҫ, балам.
– Улайһа, туңдырмаға аҡса бир. Мин кисә һинең яңы күҙлегеңде ваттым...
* * *
Рәсим беренсе тапҡыр диңгеҙҙә һыу инә. Абайламаҫтан тоҙло һыу йотҡас:
– Улар һыуҙы алмаштырырға тейеш! – ти йөҙөн һытып. – Ныҡ тоҙло!
* * *
Алты йәшлек улым менән һөйләшәм:
– Айҙағол, көҙгә нимәләр хас?
– Ну, ҡоштар осоп китә, ағас­тарҙан япраҡтар ҡойола, ҡышҡа шиналарҙы алыштырырға кәрәк...
– Ә ҡышҡа?
– Ҡар яуа, шиналарҙы тағы ла алыштырырға ваҡыт!
– Ә яҙ көнө?
– Ҡоштар осоп килә, ағастар япраҡ яра... Шиналарҙы тағы ла алыштырырға ваҡыт!
* * *
Бер ир таныштарына килә, ишекте малай аса.
– Атайың өйҙәме?
– Юҡ.
– Ҡасан ҡайта?
– 5 сәғәт 17 минут 35 секундтан һуң.
– Бындай аныҡлыҡ ҡайҙан?
– Атайым – космонавт, ул өйрәтте.
– Ә әсәйең өйҙәме?
– Юҡ.
– Ҡасан ҡайта?
– Ой, белмәйем! Ул сәс ҡырҡтырырға киткәйне.
* * *
– Ҡыҙым, әйҙә, ҡунаҡтарға һинең йылдағы ай исемдәрен нисек белеүеңде күрһәтәйек. Йә!.. Ғин...
– Уар!
– Фев...
– Раль!
– Ҡалғандарын үҙең әйт!..
– Арт, рель, ай, юнь, юль, густ, ябрь, ябрь, ябрь, ябрь!
* * *
Ислам көҙгө алдында биҙәнеүсе әсәһенән һорай:
– Әсәй, негр апайҙарҙың пудраһы ҡара төҫтәме?
* * *
Улым урамдан инде.
– Ә санаң ҡайҙа?
– Бер ҡыҙыҡайға шыуырға биреп торҙом, ул олатаһы менән, килтерәсәктәр.
Әлбиттә, улымдың яҡшы кү­ңелле булыуына ҡыуандым, тик тиҙ ышанып барыусанлығына борсолдом.
Ике сәғәттән сананы килтер­ҙеләр, олатай улыма шоколад та һатып алған. Ә улым кеҫәһенән телефон сығарып, бабайға тотторҙо:
– Бына һеҙҙең телефон…
* * *
Әсә менән ул өйгә ҡайта. Малайҙың ҡулында – ҙур бәйләм һауа шарҙары. Атай кеше ҡатынынан һорай:
– Һин уға ни өсөн шул тиклем күп шар алдың? Сығып барған аҡсаң бармы әллә?
Малай:
– Атай, миңә шарҙарҙы бушҡа бирҙеләр. Әсәй һатып алған һәр әйбер өсөн бер шар.
* * *
Усман атаһын һүрәткә төшөрә. Атаһы һүрәтте ҡарағас:
– Ярайһы, – ти. – Тик ниңә сәстәрем йәшел?
– Минең пеләш буяулы ҡәләмем юҡ ине.
* * *
– Әсәй, миңә һыу килтер әле!
– Тор ҙа үҙең ал!
– Әсәй, һыу килтер!
– Мыжыһаң, ҡайыш алам!
– Ҡайышҡа барғанда һыу ҙа ал!

Дауамы бар.

Автор:"Йәншишмә" гәзите
Читайте нас в