Уйындар һайлай беләһеңме?

Был хаҡта «Әйҙә, уйнарға» фестивалендә Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының һаулыҡ һаҡлау һәм тормош эшмәкәрлеге кафедраһы доценты, психолог  Элина Сафина һөйләне.

Бына уның ата-әсәйҙәргә биргән кәңәштәре.

1. Беренсенән, балаларҙы дөрөҫ тәрбиәләргә өйрәтергә теләгән уйындарҙы һайлағыҙ. Уларҙың физиологик һәм психологик үҙенсәлектәрен иҫәпкә алығыҙ. Өфөләге Совет майҙанында «Әйҙә, уйнарға» Бөтә Рәсәй фестивалендә – бик күп варианттар бар. Бында магазиндағыға ҡарағанда еңелерәк табырға була.
2. Үҙегеҙҙән башлағыҙ: өҫтәлдәр уйындарын һынап ҡарағыҙ, тәбиғәттә әүҙем уйындар уйнағыҙ – балағыҙ өсөн өлгө булығыҙ. Элина Сафина әйтеүенсә, юғары уҡыу йортонда студенттарҙың социологик һорау алыуҙары күрһәтеүенсә, күпселек ябай уйын ҡағиҙәләрен белмәй, тимәк, смартфонда ҡапланып ултырыу улар өсөн күпкә еңелерәк.
3. Компьютерҙа «атыш» һөйөүселәр «хит-пойнттар» йыйырға һәм кимәлдәр буйынса алға барырға ярата. Был бәйлелекте файҙаға файҙаланығыҙ. Бонустар системаһын уйлап табырға мөмкин, мәҫәлән, дөрөҫ уйындарҙа еңеүҙәрҙе шартлы йондоҙҙарға һәм яуланған кимәлдәргә «конвертациялау». Баланы маҡтағыҙ, ҡосаҡлағыҙ.
4. Интернетта уйындарҙы үҙе конструкциялай ала. Бала өсөн онлайн-уйын булдырығыҙ һәм платформа һайлағыҙ. Улар бушлай ҙа күп. Үҫеш, белем биреү уйындарын үҙ сценарийҙарығыҙ һәм ҡағиҙәләрегеҙ буйынса эшләгеҙ. Мәҫәлән, «һүҙҙәрҙе һәм һандарҙы иҫтә тот», «актерҙарҙың исемдәрен әйт» һәм башҡа шундай һорауҙар буйынса уйнарға була. Уйынды төҙөүгә баланы йәлеп итеү тағы ла яҡшыраҡ.
5. «Хәҙерге балалар бармаҡ төймәһе менән тыуған» тигән һүҙбәйләнеш бар. Шуға күрә, әгәр баланың телефонын тартып алһағыҙ, был уның тәненең бер өлөшөн тартып алыуға тиң. Шантажға мөрәжәғәт итмәгеҙ, конфликтты көсәйтмәгеҙ. Килешеп, ваҡыт сиктәрен билдәләү һөҙөмтәлерәк. Мәҫәлән, интернетта көнөнә өс сәғәттән артыҡ ултырырға ярамай. Иң мөһиме, ҡағиҙәнең үтәлешен контролдә тотоу һәм уны үҙе боҙмау.

 Был кәңәштәрҙең тик файҙаһы ғына тейһен һеҙгә, ата-әсәйҙәр!