Ул көҙ көнө һыуға батып барыусы өс йәшлек баланы ҡотҡара һәм шунда уҡ беренсе ярҙам күрһәтә.
Халҡыбыҙҙа, батыр булып тыумайҙар, тигән бик матур әйтем бар. Был һүҙҙәр тап ошо ҡыйыу, ҡурҡыу белмәҫ ҡыҙға төбәп әйтелгән кеүек.
Ҡартөләсәһе Рәйлә Мөҙәрис ҡыҙы Тимерғәлина бүләһе Азат менән һыуҙа булған ҡурҡыныс хәл тураһында иламайынса һөйләй алманы:
— Ул тетрәндергес хәл үҙәккә үткес һыуыҡ 2024 йылдың 20 октябрендә булды. Бүләм әсәһе менән магазинға барып килергә йыйынды. Өс йәшлек кенә бәпес. Әсәһенең кейенгәнен дә көтмәй, күҙ менән ҡаш араһында йәшен тиҙлегендә ҡапҡаны асып урамға сығып, йылға буйына төшөп тә киткән.
Әсәһе, Рима ейәнсәрем, артынан уҡ йүгереп сығып эҙләй ҙә башланы. Бер ерҙә лә юҡ. Шул ваҡыт ниндәйҙер эске тауыш уға: «Һыу буйына йүгер!» – тигән кеүек тойола. Йөҙтүбән ҡолап, һыуҙы йотоп өлгөргән баланы Рәсилә йылғанан сығарған мәлгә генә йүгереп килеп етә балаһын юғалтҡан әсәһе.
Был хәл көтөү ҡайтҡан мәлгә тура килә. Рәсилә исемле ҡыҙ нишләптер үҙҙәренең малдарын алғы ҡапҡанан түгел, Ағиҙел йылғаһы яғынан – артҡы ҡапҡанан индерергә сыҡҡан булған. Шул саҡ ҡапыл яр буйына күҙ һала һәм йылға эсендә баҫып торған һәм ҡапыл һыуға ҡолаған бәләкәс баланы күреп ҡалып, йән-фарман шул яҡҡа йүгерә.
Барып өлгөрә. Батыр йөрәкле ҡыҙ бәләкәсебеҙҙе үлемдән ҡотҡара. Мәңге рәхмәтлебеҙ уға! Ҡыуанысымдан иртәгеһенә үк мәктәпкә линейкаға барып, Рәсиләгә рәхмәт һүҙе әйтеп, уға йомшаҡ уйынсыҡ һәм торт бүләк иттем.
– Минең урында булған һәр кем шулай итер ине. Ул көндө мине ниндәйҙер көс өйҙән тышҡа әйҙәне. Ниңәлер йылға буйына иғтибар иттем. Шул мәл һыуға ҡолаған баланы күрҙем. Һалҡын һыуҙы кисеп барып, үҙен тартып сығарҙым. Ул ныҡ ҡурҡҡан ине, – ти Рәсилә.
– Шундай киҫкен мәлдә ҡаушап ҡалмаған ҡыҙым. Үҙен ҡулға алып, баланың йотоп өлгөргән һыуын белгәненсә һурып сығара алған. Ҡыҙымдың был аҙымы менән бик тә ғорурланабыҙ, – ти Рәсиләнең әсәһе Гүзәлиә Шамил ҡыҙы.
– Донъяла иң ҡиммәтлеһе – кеше ғүмере. Аллаға шөкөр, сабыйыбыҙ иҫән-һау! Балабыҙға икенсегә ғүмер бүләк итеүсе Рәсиләгә сикһеҙ рәхмәтлебеҙ. Уның матур кешелек сифаттары, ҙур батырлығы алдында баш эйәбеҙ. Бындай хәлгә беребеҙгә лә тарырға яҙмаһын! Балаларыбыҙ һау-сәләмәт булһын! – ти һыуға батыуҙан имен-аман ҡотолған өс йәшлек Азаттың барлыҡ туғандары, яҡындары.
– Татыу ғаиләлә тәрбиәләнә Рәсилә. Ата-әсәһе – бөгөнгө заманыбыҙға яҡшы яҡтан яраҡлашып йәшәүсе кешеләр, донъя көтөүгә әүәҫ, егәрле, тәртиплеләр. Рәсиләнең атаһы Тимур Малаҡаевтың уҡытыусыһымын. Ҡыҙ ҙа, ата-әсәһенә оҡшап, һәр яҡтан килгән, ярҙамсыл, әүҙем, бәйләү оҫталығына ла эйә. Ҡурсаҡтарына үҙ ҡулы менән кейемдәр ҙә тегеп кейҙерә. Йәй көндәрендә каникулын буш үткәрмәй, Ағиҙел йылғаһы буйында керҙәр йыуып, урмандарҙа еләк-емеш йыйып та өлгөрә ул, – тине уҡытыусы Айгөл Фәйзрахман ҡыҙы Тулыбаева Рәсиләне маҡтап.
– Рәсилә Малаҡаева яҡшы уҡый. Тыныс, баҫалҡы, кешелекле, ярҙамсыл, һәр эшкә яуаплы ҡарай, еренә еткереп үтәй. Иптәштәре менән яҡшы мөнәсәбәттә. Кешеләр менән тиҙ уртаҡ тел таба. Бейеү түңәрәгенә йөрөй. Ололарға ихтирамлы, мәрхәмәтле. Кескәйҙәргә иғтибарлы, уларҙы ҡурсаларға әҙер тора. Мәктәптә төрлө сараларҙа, конкурстарҙа әүҙем ҡатнаша, призлы урындар яулай, – тип һөйләй синыф етәксеһе, тәүге уҡытыусыһы Гөлмира Таңатар ҡыҙы Ғәлина.
Ҡыҙҙың әсәһе Гүзәлиә Шамил ҡыҙы Мораҙым ауылында – социаль хеҙмәткәр, ә атаһы Тимур Хәсән улы Магнитогорскиҙа металлургия комбинатында эшләй. Матур, өлгөлө, эшһөйәр, татыу ғаиләлә өс ҡыҙ үҫә. Исемдәре лә бик матур: Диләфрүз, Рәсилә, Рәзилә. Апайы Мораҙым мәктәбенең VII синыфында уҡый, ә һеңлеһе балалар баҡсаһының әҙерлек төркөмөндә тәрбиәләнә.
Өй эштәрендә Рәсилә һәр саҡ апаһы менән һеңлеһенә ярҙамлаша. Иптәштәренә яғымлы, егәрле, ғәләмәт сос ҡыҙ, ата-әсәһенең уң ҡулы, хатта өләсәһенең иң ышаныслы ярҙамсыһы. Бына шулай иң яҡшы һыҙаттарҙы үҙенә йыйған ул. Буш ваҡыттарында ҙур ҡыҙыҡһыныу менән әҙәби китаптар уҡый, гәзит-журналдар менән дуҫ. Һүрәтте оҫта төшөрә.
Халҡыбыҙҙа, батыр булып тыумайҙар, тигән бик матур әйтем бар. Был һүҙҙәр тап ошо ҡыйыу, ҡурҡыу белмәҫ ҡыҙға төбәп әйтелгән кеүек.
Ҡартөләсәһе Рәйлә Мөҙәрис ҡыҙы Тимерғәлина бүләһе Азат менән һыуҙа булған ҡурҡыныс хәл тураһында иламайынса һөйләй алманы:
— Ул тетрәндергес хәл үҙәккә үткес һыуыҡ 2024 йылдың 20 октябрендә булды. Бүләм әсәһе менән магазинға барып килергә йыйынды. Өс йәшлек кенә бәпес. Әсәһенең кейенгәнен дә көтмәй, күҙ менән ҡаш араһында йәшен тиҙлегендә ҡапҡаны асып урамға сығып, йылға буйына төшөп тә киткән.
Әсәһе, Рима ейәнсәрем, артынан уҡ йүгереп сығып эҙләй ҙә башланы. Бер ерҙә лә юҡ. Шул ваҡыт ниндәйҙер эске тауыш уға: «Һыу буйына йүгер!» – тигән кеүек тойола. Йөҙтүбән ҡолап, һыуҙы йотоп өлгөргән баланы Рәсилә йылғанан сығарған мәлгә генә йүгереп килеп етә балаһын юғалтҡан әсәһе.
Был хәл көтөү ҡайтҡан мәлгә тура килә. Рәсилә исемле ҡыҙ нишләптер үҙҙәренең малдарын алғы ҡапҡанан түгел, Ағиҙел йылғаһы яғынан – артҡы ҡапҡанан индерергә сыҡҡан булған. Шул саҡ ҡапыл яр буйына күҙ һала һәм йылға эсендә баҫып торған һәм ҡапыл һыуға ҡолаған бәләкәс баланы күреп ҡалып, йән-фарман шул яҡҡа йүгерә.
Барып өлгөрә. Батыр йөрәкле ҡыҙ бәләкәсебеҙҙе үлемдән ҡотҡара. Мәңге рәхмәтлебеҙ уға! Ҡыуанысымдан иртәгеһенә үк мәктәпкә линейкаға барып, Рәсиләгә рәхмәт һүҙе әйтеп, уға йомшаҡ уйынсыҡ һәм торт бүләк иттем.
– Минең урында булған һәр кем шулай итер ине. Ул көндө мине ниндәйҙер көс өйҙән тышҡа әйҙәне. Ниңәлер йылға буйына иғтибар иттем. Шул мәл һыуға ҡолаған баланы күрҙем. Һалҡын һыуҙы кисеп барып, үҙен тартып сығарҙым. Ул ныҡ ҡурҡҡан ине, – ти Рәсилә.
– Шундай киҫкен мәлдә ҡаушап ҡалмаған ҡыҙым. Үҙен ҡулға алып, баланың йотоп өлгөргән һыуын белгәненсә һурып сығара алған. Ҡыҙымдың был аҙымы менән бик тә ғорурланабыҙ, – ти Рәсиләнең әсәһе Гүзәлиә Шамил ҡыҙы.
– Донъяла иң ҡиммәтлеһе – кеше ғүмере. Аллаға шөкөр, сабыйыбыҙ иҫән-һау! Балабыҙға икенсегә ғүмер бүләк итеүсе Рәсиләгә сикһеҙ рәхмәтлебеҙ. Уның матур кешелек сифаттары, ҙур батырлығы алдында баш эйәбеҙ. Бындай хәлгә беребеҙгә лә тарырға яҙмаһын! Балаларыбыҙ һау-сәләмәт булһын! – ти һыуға батыуҙан имен-аман ҡотолған өс йәшлек Азаттың барлыҡ туғандары, яҡындары.
– Татыу ғаиләлә тәрбиәләнә Рәсилә. Ата-әсәһе – бөгөнгө заманыбыҙға яҡшы яҡтан яраҡлашып йәшәүсе кешеләр, донъя көтөүгә әүәҫ, егәрле, тәртиплеләр. Рәсиләнең атаһы Тимур Малаҡаевтың уҡытыусыһымын. Ҡыҙ ҙа, ата-әсәһенә оҡшап, һәр яҡтан килгән, ярҙамсыл, әүҙем, бәйләү оҫталығына ла эйә. Ҡурсаҡтарына үҙ ҡулы менән кейемдәр ҙә тегеп кейҙерә. Йәй көндәрендә каникулын буш үткәрмәй, Ағиҙел йылғаһы буйында керҙәр йыуып, урмандарҙа еләк-емеш йыйып та өлгөрә ул, – тине уҡытыусы Айгөл Фәйзрахман ҡыҙы Тулыбаева Рәсиләне маҡтап.
– Рәсилә Малаҡаева яҡшы уҡый. Тыныс, баҫалҡы, кешелекле, ярҙамсыл, һәр эшкә яуаплы ҡарай, еренә еткереп үтәй. Иптәштәре менән яҡшы мөнәсәбәттә. Кешеләр менән тиҙ уртаҡ тел таба. Бейеү түңәрәгенә йөрөй. Ололарға ихтирамлы, мәрхәмәтле. Кескәйҙәргә иғтибарлы, уларҙы ҡурсаларға әҙер тора. Мәктәптә төрлө сараларҙа, конкурстарҙа әүҙем ҡатнаша, призлы урындар яулай, – тип һөйләй синыф етәксеһе, тәүге уҡытыусыһы Гөлмира Таңатар ҡыҙы Ғәлина.
Ҡыҙҙың әсәһе Гүзәлиә Шамил ҡыҙы Мораҙым ауылында – социаль хеҙмәткәр, ә атаһы Тимур Хәсән улы Магнитогорскиҙа металлургия комбинатында эшләй. Матур, өлгөлө, эшһөйәр, татыу ғаиләлә өс ҡыҙ үҫә. Исемдәре лә бик матур: Диләфрүз, Рәсилә, Рәзилә. Апайы Мораҙым мәктәбенең VII синыфында уҡый, ә һеңлеһе балалар баҡсаһының әҙерлек төркөмөндә тәрбиәләнә.
Өй эштәрендә Рәсилә һәр саҡ апаһы менән һеңлеһенә ярҙамлаша. Иптәштәренә яғымлы, егәрле, ғәләмәт сос ҡыҙ, ата-әсәһенең уң ҡулы, хатта өләсәһенең иң ышаныслы ярҙамсыһы. Бына шулай иң яҡшы һыҙаттарҙы үҙенә йыйған ул. Буш ваҡыттарында ҙур ҡыҙыҡһыныу менән әҙәби китаптар уҡый, гәзит-журналдар менән дуҫ. Һүрәтте оҫта төшөрә.