Йома мөбәрәк булһын!

Исламда ирлек — тауыш күтәреүҙә, ҡаты ҡулда йәки өйҙә «мин — хужа» тип үҙеңде күрһәтеүҙә түгел. Ысын ирҙең көсө — иманында, аҡылында, сабырлығында, ғәҙеллегендә һәм үҙ өҫтөнә алған яуаплылығын үтәй белеүендә.

Аллаһ Тәғәлә Ҡөрьәндә әйтә:

«Ҡатындар менән яҡшы мөғәмәлә итегеҙ»
(«ән-Ниса» сүрәһе, 19-аят мәғәнәһе).

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ шулай тигән:

«Һеҙҙең иң яҡшығыҙ — ғаиләһенә ҡарата иң яҡшы булғанығыҙ. Ә мин ғаиләмә ҡарата һеҙҙең арағыҙҙа иң яҡшыһы.»

Шуға күрә ғаиләһенә Аллаһ ҡушҡанса мөнәсәбәт итергә тырышҡан ир:

 Ҡатынын кәмһетмәй.
Уның тышҡы ҡиәфәтен, буй-һынын, йәшен йәки етешһеҙлектәрен мыҫҡыллап, йөрәген яраламай. Ҡатынының дәрәжәһен һәм абруйын һаҡлай. Матур һүҙ әйтергә, рәхмәт белдерергә һәм яҡшылығын күрергә тырыша.

 Ҡатынына ышаныс һәм хөрмәт менән ҡарай.
Нигеҙһеҙ шик, урынһыҙ көнсөллөк, даими тикшереү һәм ғәйепләү ғаиләгә тыныслыҡ килтермәй. Ир ҡатынының намыҫын һәм абруйын һаҡлай, әммә ғаилә именлеген дә күҙ уңынан ысҡындырмай.

 Асыуын тыя белә.
Пәйғәмбәребеҙ ﷺ көслө кешенең башҡаларҙы еңеүсе түгел, ә асыуланған ваҡытында үҙ-үҙен тота белеүсе икәнен аңлатҡан.

Асыу килгәндә ҡысҡырыу, һүгенеү, ҡурҡытыу йәки ҡул күтәреү — ирлек билдәһе түгел. Ысын көс — үҙеңде ҡулда тота белеүҙә.

 Ата-әсәһен хөрмәт итә һәм ҡатынының да хаҡын һаҡлай.
Ата-әсәгә изгелек итеү — Исламда ҙур бурыстарҙың береһе. Әммә ирҙең ҡатыны һәм балалары алдында ла яуаплылығы бар. Шуға күрә бер яҡты икенсе яҡҡа рәнйетерлек итеп түгел, һәр кемдең хаҡын ғәҙел һаҡлап йәшәү кәрәк.

 Ғаиләлә ауырлыҡ килеп сыҡһа, мәсьәләне аҡыл менән хәл итергә тырыша.
Ҡатынын ғәйепләп ҡысҡырыу йәки ҡурҡытыу урынына, тыныс һөйләшеү, кәңәшләшеү һәм дөрөҫ юл эҙләү — күркәм сифат.

 Үҙ хаталарын таный белә.
Һәр ваҡыт башҡаларҙы ғәйепләү — көслөлөк түгел. Ысын ир үҙенең хаталарын күрә, тәүбә итә, һығымта яһай һәм үҙен төҙәтергә тырыша.

 Ғаиләһенә золом ҡылмай.
Ҡатынды йәки баланы ҡурҡытыу, кәмһетеү, мыҫҡыллау, ғәҙелһеҙлек ҡылыу — ирлек түгел. Ир ғаиләһенә таяныс булырға, уларҙы һаҡларға һәм хәүефһеҙлек бирергә тырыша. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ үҙенең ғаиләһенә ҡарата күркәм холоҡ менән йәшәгән.

 Ҡыйынлыҡта сабырлыҡ һаҡлай.
Ир ҙә кеше: уның да арырға, борсолорға һәм ярҙамға мохтаж булырға хаҡы бар. Әммә ауырлыҡтарҙы ғаиләһенә золом йәки ҡаты мөғәмәлә менән түгел, сабырлыҡ, доға һәм аҡыл менән еңергә тырышыу мөһим.

 Ғаиләһен хәләл юл менән тәьмин итергә тырыша.
Ғаиләһенә хәләл ризыҡ табыу, балаларын ҡарау, уларҙың ихтыяждарын ҡәнәғәтләндереү — ирҙең ҙур яуаплылығы. Хеҙмәт итеү һәм ғаиләһе өсөн тырышыу — ғибәҙәт ниәте менән башҡарылһа, сауаплы эш.

 Ҡатыны менән кәңәшләшә һәм уны тыңлай.
Ҡатындың һүҙен тыңлау ирҙе көсһөҙ итмәй. Киреһенсә, ғаиләлә кәңәшләшеү, бер-береһенең фекерен ихтирам итеү — күркәм мөғәмәлә.

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ үҙенең ҡатындары менән кәңәшләшкән һәм уларҙың фекерен ҡәҙерләгән.

 Ғаилә — кемдеңдер кемгәлер хужа булыу урыны ғына түгел. Ул — Аллаһ тарафынан бирелгән аманат.

Ирҙең өҫтөнә үҙенә тапшырылған яуаплылыҡ бар, ҡатындың да иргә ҡарата үҙ хоҡуҡтары һәм бурыстары бар. Икеһе лә Аллаһ алдында үҙ бурыстары өсөн яуап бирәсәк.

Аллаһ Тәғәлә ир менән ҡатын араһына мөхәббәт һәм рәхим-шәфҡәт һалғанын хәбәр итә:

«Ул һеҙҙең арағыҙға һөйөү һәм рәхим-шәфҡәт һалды»
(«әр-Рум» сүрәһе, 21-аят мәғәнәһе).

Шуға күрә ғаиләлә ирлек — ҡатыныңды баҫтырыуҙа түгел, уны хөрмәт итә белеүҙә;
көс — ҡурҡытыуҙа түгел, ғәҙеллектә;
хакимлыҡ — ҡысҡырыуҙа түгел, яуаплылыҡта;
ә ирҙең матурлығы — ғаиләһенең уның янында хәүефһеҙ, ҡәҙерле һәм хөрмәтле итеп тойоуында.

Ә ҡатындың да иргә ҡарата ихтирамы, тоғролоғо, яҡшы мөғәмәләһе һәм ғаилә аманатын һаҡлауы — ҙур әһәмиәткә эйә.

Ир ҙә, ҡатын да бер-береһенә золом ҡылмайынса, Аллаһ ризалығы өсөн ғаиләләрен һаҡларға, бер-береһенә терәк булырға һәм күркәм холоҡ менән йәшәргә тырышһын.

 Аллаһ барлыҡ ғаиләләргә лә иман, мөхәббәт, бәрәкәт, сабырлыҡ һәм үҙ-ара хөрмәт насип итһен.  Балаларыбыҙға яҡшы тәрбиә бирергә насип итһен.

Әмин.

Сығанаҡ һәм фото: https://vk.ru/baishmaset