Һандар бәхәсе

Көндәрҙән бер көндө ҡы­ҙып-ҡыҙып, ярһып-яр­һып һандар бәхәсләшә икән. Ҡайһыныһы мө­һи­мерәк, кемеһе әһәмиәтлерәк, йәнәһе. Түңәрәктең уртаһына һөңгө кеүек осло башын ялтыратып, «Берле» билдәһе килеп сыҡҡан.
– Мин – иң кәрәкле һан, ғашиҡтар бер-береһенә, берҙән-берем, тип өндәшә. Бөтә ярыш-бәйгеләр­ҙә иң етеҙҙәр беренсе урын­ға сыға. Нимә оҙаҡ һөйләргә, беренсе беренсе инде.
Ул үҙен маҡтап бөтөп тә өлгөрмәне, 2 һаны, йылан кеүек йомро башын күтәреп, ҡойроғон тешләп, һүҙгә ҡушылды:
– Мин иң кәрәклеһе, ана, кешеләрҙең ике кү­ҙе-ҡолағы, ике ҡулы-аяғы, ике үпкә-бөйөрө бар. Әгәр ҙә берәү икән, улар ғәрип тип иҫәпләнә. Ғашиҡтар ҙа парла­шып, йәғни икәүләшеп йәшәй. Йылғаның да ике яры бар.
Быныһы һүҙен һөйләп бөтөүгә, пәйғәмбәр сөн­нәте өс, тип «Өслө» билдәһе бәхәсләшә башлай.
– Мин дә төшөп ҡал­ған­дарҙан түгел. Ярыш-бәйгеләрҙә өсөнсө урынды алһаң да, насар түгел. Әкиәттәрҙә лә әбей менән бабайҙың өс улы, өс ҡы­ҙы була. Өс юл саты, тиҙәр. Насар уҡыған балалар, уҡытыусы «өслө» билдәһе ҡуйһа ғына ярар ине, тип теләй. Был бигерәк тә сирек бөтөп бар­ғанда мөһим.
«Өслө»нөң һүҙен бүлә-бүлә, өҫтәлгә күтәреп ҡуй­ған ултырғыс кеүек, «Дүртле» сығып баҫа уртаға.
– Мин – иң һә-ә-әй­бәт билдә. Үҙемде «алтын урталыҡ» тип тә йөрөтәләр, ударниктар билдәһе лә, тиҙәр.
Шул саҡ ҡып-ҡыҙыл булып, һимеҙ өйрәк ке­үек кәүҙәһен һөйрәп, «Бишле» килеп сыға. Ниәте – үҙен данлау:
– Мине бөтәгеҙ ҙә белә инде, иң-иңдәргә генә тәтейем. Минең менән дуҫ булғандар – алтын ми­ҙал, ҡыҙыл диплом эйәләре! – тип белдерә ул.
Моңһоу ғына ҡарап 6 һаны һүҙ ала:
– Өләсәйем, алтыным, алтмыш йәшәрҙекен аша­һаң да, алты йәшәрҙекен ашама! – ти. – Үҙегеҙ аңлағыҙ, аңығыҙ булһа.
Унан инде салғы кеүек кәүҙәһен һөйрәп, 7 һаны һөйләргә керешә:
– Һүҙем бик күп кенә ва­ҡытты ала инде, ете ҡат күк йөҙө, ете ҡат ер аҫты, ете ер, ете ҡат үлсәү, Етегән йондоҙ, Етегән шишмә, ете диңгеҙ, ете урман, етеле шәм, ете төн уртаһы, ете ожмах ишеге, ете һандыҡ, ете йоҙаҡ... Бына шундай серле мөғжизәле һәм ғәжәп мин.
Бына сират 8-гә лә етә. Ҡартатай­ҙың күҙлеген хәтерләткән һан:
– Минең билдә менән яҙ килә. 8 март – Әсәй­ҙәр байрамы! Үәт! – ти­не лә тынып ҡалды.
Бер мөйөш тә 9 һаны торған. Ул:
– Әй, мин нимә әйтә­йем, ялҡауҙарҙы, туғыҙ­ға туғарланып йоҡлама, тип әрләйҙәр. Шул ин­де, баш­ҡа нимә әйтергә?!
Сиратта 0 һаны ғына тороп ҡалған, ти.
– Эй, үҙе ни ҙә, һүҙе ни?! – тип шаулашҡан һандар. Әммә ул да юғалып ҡалмаған. Ялтыр башын ыуалап, ҙур ҡор­һағын һыйпап, ай­ҙай тулып, ҡояштай бал­ҡып, Азия ҡауыны кеүек тәгәрәп, түңәрәктең уртаһына уҡ сығып баҫҡан:
– Ах, һеҙ, ахмаҡтар, эй, һеҙ, иҫәрҙәр! Мин­һеҙ бер хәлегеҙ ҙә юҡ бит һеҙ­ҙең. Мәҫәлән, 1 һанын ала­йыҡ, уның алдына мин килеп баҫһам, йәғни 01 бул­һам – янғын һүндереү хеҙмәтенә әйләнәм. 02 – полиция хеҙмәте, 03 – ауырыу кеше янына ашығам. 04 икән, газ хеҙмәте булам. Башығыҙҙы эшләтегеҙ, йәмәғәт!
Һандарҙың бәхәсен тыңлап торған Кеше быға нөктә ҡуйған:
– Эйе, һеҙҙең бөтәгеҙ ҙә мөһим, әһәмиәтле. Барығыҙ ҙа кәрәк. Шуны онотмағыҙ!

Ынйыгөл ИШБУЛАТОВА.

Фото: семьяшкола.рф