-10 °С
Болотло
TelegramТестарVKOK
Бөтә яңылыҡтар
Герой-пионерҙар
24 Июнь 2021, 12:08

Вася Курка

Тынлыҡ. Һалдат сафына баҫҡан йәш яугирҙар был ҡыҫҡа, әммә тантаналы минуттың мәғәнәһен яҡшы аңлай: ко­мандир ҡорал тапшыра.

Офицерҙың ҡулынан автомат алғанда уларҙың һәр береһе:

– Был автоматтан герой-пионер Вася Курка кеүек мәргән атырға һүҙ бирәм, – тип ант итә.

Кем ул Вася Курка, ни өсөн һалдаттар уға тиңләшергә теләй?

1941 йылдың авгусында дошман менән көслө алыштан һуң Винница өлкәһенең Любомирка ауылына майор Андреевтың икенсе уҡсылар батальоны урынлаша. Улар ошонда оборона тоторға тейеш. Яралыларҙы тылға оҙат­ҡас, отделениеларҙа икешәр-өсәр генә һалдат ҡалып, батальон тулы булмаған рота хәлендә генә була. Өҫтәмә көс тә килмәй, ә немецтар утлы ямғыр яуҙырыуын дауам итә.

Иртәгеһен иртә менән батальонға алыуҙарын һорап, майор Андреевҡа һәм өлкән политрук Шурфин­скийға ауылдың һигеҙ колхозсыһы килә. Улар ара­һында 13 йәшлек пионер Вася Курка ла була. Бәләкәй буйлы малайға бер аҙ шикләнеберәк ҡараһалар ҙа, уның бөтә һорауҙарға ла шартлатып яуап биреүе оҡшап ҡала һәм ауылдаштарҙың барыһын да ҡабул итәләр.

Төндә бойороҡ бирелгәс, батальон Любомирканы ҡалдыра. Яугирҙар менән бергә Вася ла китә. Шулай башлана үҫмерҙең һалдат тормошо. Тәүге тап­ҡыр разведкаға Стёпа исемле йәш кенә сержант менән ебәрелә. Чистяковкаға ба­ра торған юл буйында элек уларҙың батальоны торған бәләкәй утар була. Шунда еткәс, Стёпа:

– Бында бер һәйбәт инәй йәшәй, әйҙә, инеп һыу эсеп, хәлен белеп сығабыҙ, – ти.

Вася ризалаша. Улар килеп инеү менән әбей Стёпаны таный һәм:

– Большевик! – тип ҡыс­ҡыра башлай. Ҡайҙандыр тиҙ арала немецтар килеп тула. Уларҙың икеһен дә мөгәрәпкә ырғыталар.

– Әбей һатлыҡ йән икән. Теге ваҡыт шундай һәйбәт кеше булып күренгәйне. Хәҙер немецтарға минең турала барыһын да һөйләйәсәк. Һин: «Беҙ осраҡлы ғына таныштарбыҙ», – тип әйтерһең. Мине барыбер үлтерәсәктәр. Ә һин разведканы аҙағынаса еткерергә тейешһең, – ти Стёпа. – Чистяковкала танкылар бармы, күпме, шуны бел.

Стёпаны Васяның күҙ алдында язалайҙар, аҙаҡ атып үлтерәләр. Шунда егет дуҫы өсөн үс алырға һүҙ бирә. Уның ҡур­ҡыныс үлемен күреп, фәҡәт снайпер булырға ҡарар итә. Фашистар Васяға теймәй. Стёпа менән осраҡлы ғына танышбыҙ, тигәненә ышаналар.

Ҡыйыу пионер иптәше әйткәндәрҙең барыһын да еренә еткереп үтәй. Ҡайҙа шыуышып, ҡайҙа йылға аша йөҙөп, ҡалаға барып һәм дошман танкыларының теүәл иҫәбен белеп, иҫән-һау батальонға ҡайтып етә. Командирға был турала хәбәр иткәс, бер сәғәттән беҙҙең осоусылар Чистяковка янындағы дош­ман танкылары колоннаһын күккә осора. Вася Курка «Батырлыҡ өсөн» миҙалы менән бүләкләнә. Был уның тәүге хәрби наградаһы була.

Беҙҙең ғәскәрҙәр Украинаны азат иткән ваҡытта үҫмер күптәнге хыялын тормошҡа ашырырға ҡарар итә. Максим Брыскин тигән мәргәндең исеме ул ваҡытта бөтә фронт буйынса билдәле була. Васяға уның өйрәнсеге булыу бәхете тейә.

Бына ул беренсе тапҡыр үҙ аллы снайперҙар посында. Күп нәмә хәҙер Васяның үҙенән тора. Егет ҡарасҡы эшләп, уға маскировка халаты кейҙерә лә алыҫ булмаған ергә урынлаштыра. Атыу урынына барып еткәс, уға беркетелгән епте тартҡылай башлай. Шунда уҡ траншея өҫтөндә шартлау тауышы яңғырай, ҡарасҡы ҡолай. Оҙаҡламай «ҡорбан»ын ҡарарға тип йәшеренгән урынынан гитлерсының башы күренә. Курка автоматының кө­бәген төбәп, тәтегә баҫа. Тулҡынланыу­ҙан үҫмер атыу тауышын да ишетмәй. Уның ҡарауы, дошманының нисек итеп траншеяға ҡолауын бик асыҡ күрә.

Полк командиры саф алдында Васяға рәхмәт белдерә, ә Максим Брыскин йәш мәргәндең тәүге етди уңыштары хаҡында дивизия гәзитенә ҙур мәҡәлә яҙа. Радомышел эргәһендә барған һуғыштарҙың береһендә Вася егермеләп немецтың ғүмерен өҙә. Ошонан һуң бер нисә көн үткәс, уҡсылар ротаһы терәк пункты өсөн һуғыш алып бара. Ҡурҡыу белмәҫ мәргән-разведкасы немецтарҙың тылына шыуышып үтеп, бер нисә утлы нөктәне юҡ итә һәм ротаға дошмандың терәк пунк­тын яулап алырға ярҙам итә. Күрһәткән батырлыҡтары өсөн Ҡыҙыл Йондоҙ ордены менән бүләкләнә.

Уның исеме хатта дошмандарға ла билдәле була. Шулай булмайынса, Вася бит йөҙәрләгән немец һалдатының, һикһәнләп офицерҙың башына еткән ке­ше. Шулай итеп, Стёпа дуҫы өсөн үсен артығы менән ала.

– Иртәгә һөжүмгә күсәбеҙ. Күҙәтеү пунктын һәйбәт итеп әҙерлә.

– Мин анау торған бейек торбаға урынлашам.

– Һәйбәт идея, ләкин ҡур­ҡыныс. Унда менә алыуың да икеле.

– Мин ул урында булдым инде. Үҙемә аҫылмалы эскәмйә лә яһап ҡуйҙым...

Һуңғы алыш алдынан командир менән Вася Курка араһында шундай һөйләшеү була.

Кирбес торба өҫтөнән ел һыҙғыра. Вася тыныс ҡына дошман торған яҡ­ты күҙәтә һәм, ғә­ҙәттәгесә, фашист офицерҙарына һәм күҙәтеүселәренә үлемесле утын тоҫ­ҡаған. Бына бер гитлерсы ҡоланы, икен­сеһенең бинокленә эләкте, өсөнсөһө күкрәгенә пуля тейеп йығылды. Торбала телефон да бар. Вася артиллеристар менән даими бәйләнеш тота. Уларға ҡайҙа тоҫ­ҡарға, атырға кәрәклеген еткерә. Ике яҡтан да атыш тынмай. Көтмәгәндә торбаның нәҡ Вася ул­тырған өҫкө өлөшөндә ут сыға. Төтөн ҡап­лап ала. Артиллерия командиры тиҙерәк теле­фонға йүгерә. Шылтырата, ләкин яуап биреүсе булмай. Торбаның уртаһында снарядтан ҡалған тишекте күреп, командир­ҙың ҡото оса. Васянан ҡан­ға буялған ҡағыҙ киҫәге генә ҡала. Унда дошман миномёт батареяларының координаттары яҙылған була.

Һуғыш яланы буйлап:

– Алға, иптәштәр, Васябыҙ өсөн фашистарҙың кәрәген бирәйек! – тигән хәрби оран яңғырай.

Бына ни өсөн йәш һалдаттар ҡулына тәүге тап­ҡыр автомат алғанда Вася Курка һымаҡ мәргән атыр­ға ант итә икән.

Хәлиҙә ЧЕМБАРИСОВА әҙерләне.
Читайте нас в