Бөтә яңылыҡтар
Төрлөһөнән
4 Декабрь 2020, 15:20

Бөрйәндә сайыр музейы бар

Сайыр... Бәлки, ҡайһы берәүҙәрегеҙҙең был һүҙҙе ишеткәне лә юҡтыр. Хәҙер сайырсылар юҡ шул. Был һөнәр онотолоп бара. Ә минең ҡолаҡ төбөндә ҡарағай, сайыр йыйыу, мөшкәт кеүек һүҙҙәр һаман да яңғырап торғандай. Бәләкәй генә сағымды, дүрт йәштәрҙә диләнкәгә барып, сағыу ҡояшлы көндә әсәйемдең сайыр йыйғанын ҡарап, артынан эйәреп йөрөгән бер мәлемде иҫкә төшөрәм. «Мөшкәт» тигән һүҙҙе лә шунда ишеткәйнем. Сайыр шунда ғына аҡһын өсөн тимерҙән эшләнгән был һауытты ҡарағайға махсус ҡулайлама менән уйым уйып, ҡыҫтырып ҡуялар.

– Ғүмер үтә, сайырсылар ҙа бөтөп бара. Киләһе быуын уның нимә икәнен дә белмәүе ихтимал. Шуға Кордонда заманында киң таралған сайыр ағыҙыу эше буйынса музей асырға тип Рәсәй Президенты грантын юлланыҡ. Бының өсөн уны етештереү тураһында видео төшөрөп, интернетҡа һалдыҡ. Бик күп кеше ҡарап, илдең төрлө мөйөштәренән сайыр һорап мөрәжәғәт итә башланылар. Халыҡ медицинаһында ла ҡулланалар бит уны. 2008 йылда Миңнур Ҡасимова Әбделмәмбәт мәктәбе директоры булып эшләгән сағында Бәләкәй Ҡыпсаҡ мәктәбенең бер бүлмәһен сайыр музейы итеп үҙгәрткәйне. Быйыл Рәсәй Президенты грантын алғас, экспонаттар йыйыу, йәғни музейҙы сайырсының эш ҡоралдары менән тулыландырыу, капиталь төҙөкләндереү эше башланды.
– Эйе. Мин бит V, VI синыфтан һуң атайыма ярҙам итә башланым. Ә ҡулға аттестат алғас, иртәгеһенә үк сайыр етештереү буйынса эшкә индем. Бик ауыр хеҙмәт ул. Әммә минең өсөн иң ҡыйыны урманда яңғыҙ йөрөргә тура килеүе булғандыр. Бер кешегә бер диләнкә бирелә. Унда яҡынса 6 – 8 мең ағас була. Урман буйлап сентябрь аҙағына тиклем иртәнге ҡараңғынан ҡара төнгәсә йөрөйһөң. Һәр бер ҡарағайҙы кеше кеүек танып бөтәһең. Ҡышҡыһын ҡайырын йоҡартып әҙерләп ҡуйған ағас­тарға май баштарында сайыр өсөн воронкалар беркетә башлай­һың. Шунан һаҡ тигән ҡорал ярҙамында аҫтан өҫкә табан ике яҡтан һыҙыҡтар һыҙаһың. Улар буйлап мөшкәткә сайыр ағып төшә. Өс көндән тағы һыҙып сығаһың. Шулай көнөнә 2 мең тирәһе ағасты һыҙаһың. Бер миҙгелдә сайырсы диләнкәһендәге 8 мең тирәһе ағасты 15 – 20 тапҡыр урап сыға.
Бына бит нисек! Был кәсепте оло быуын кешеләре һағынып иҫкә ала, музей­ҙа сайырсыларҙың исемлеге лә тергеҙелә икән. Бөрйән районында был эшкә ихлас тотон­ғандар. Бәләкәй Ҡыпсаҡ ауылында үҙенсәлекле музей асыу­ҙары һоҡландыра. Тиҙҙән уны барып күрергә теләүселәр күп булыр, Алла бир­һә. Онотолоп барған сайырсылыҡ тармағы тураһында йәштәр, балалар ҙа белеп үҫер.
Эльвира ӘСӘҘУЛЛИНА.
Читайте нас в